Du học: Đầu tư vào con người là quan trọng nhất

“Đầu tư vào con người” là đầu tư vào học vấn, kiến thức chứ không phải là quần là áo lượt. Du học là một sự đầu tư đúng đắn, nhưng nếu đầu tư sai cách thì kết quả vẫn THẢM HẠI như thường.

——-o0o——-

“Con chỉ cô ngành nào HOT đi?”
“Cô thấy ngành kế toán chắc lương cao hen con?”
“Hay em chọn đại ngành nào rồi qua đó em nó chuyển ngành sau?”

Đây là một vài câu hỏi phổ biến trong hàng trăm câu hỏi mình nhận được từ phía cô chú phụ huynh và các bạn du học sinh khi tìm hiểu về du học.

Nhìn chung, các câu hỏi trên đều không sai, chỉ là cách đặt vấn đề và hướng giải quyết chưa phải là tối ưu nhất.

Ở Việt Nam hay bất kì quốc gia nào trên thế giới, thị trường lao động sẽ có một số quy luật tương đồng.

Một lĩnh vực được gọi là hot khi nó có nhu cầu về nguồn nhân lực tăng đột biến TRONG MỘT THỜI ĐIỂM NHẤT ĐỊNH. Sau đó khi nhu cầu nhân lực đã được lấp đầy, thị trường sẽ dần bão hòa hoặc nền kinh tế dịch chuyển qua một lĩnh vực khác thì nhóm ngành hot ngày nào sẽ trở nên nguội rồi lạnh tanh và có khi còn biến mất. Một ví dụ kinh điển mình hay sử dụng trong các buổi talk-show là ngành ngân hàng. Các bạn còn nhớ có một thời gian, ai nấy đều đổ xô đi học và làm ngành này. Mình có những người bạn học báo chí cũng chuyển sang làm ngân hàng, rồi cả học marketing cũng về đầu quân cho các ngân hàng. Thời điểm đó bạn bè mình đi làm bảo sướng lắm, chưa xài hết tiền là lại nghe ting ting lương vào cứ như túi ba gang. Sau đó một thời gian, ngành ngân hàng chững lại, nhiều bạn nghỉ việc về mở shop online, số khác thì lại quay về ngành cũ, ai về nhà nấy.

Thu nhập cao hay không phụ thuộc vào một số yếu tố. Một là bạn tăng số giờ làm việc thì thu nhập sẽ tăng. Ví dụ bạn làm lương 15$, tuần bình thường bạn làm 40 tiếng, giờ bạn tăng lên 60 tiếng, làm thêm 2-3 jobs. Hai là bạn tăng giá trị bản thân (trình độ, kinh nghiệm, bằng cấp), bạn học Dip thì lương khác với Degree, bạn mới ra trường lương sẽ khác với người có 3-4 năm kinh nghiệm, tiếng anh bạn cơ bản sẽ khác với người biết nhiều ngôn ngữ. Bạn càng đầu tư vào bản thân, ý mình là cái đầu, kiến thức chứ không phải là mấy thứ dính trên người nhé, thì sẽ càng thu lại được nhiều hơn.

Và để thỏa được các câu hỏi phía trên, điều quan trọng nhất, theo mình là phải tìm cho ra được ngành nào bạn học sinh thực sự giỏi và phù hợp để theo học.

Giỏi ở đây là bạn có năng lực và đam mê về nhóm ngành đó. Có vậy, bạn mới tạo được ưu thế nổi trội so với những ứng viên khác và hơn nữa sẽ thích ứng nhanh ngay cả khi bạn quyết định về VN. Chúng ta phải hiểu rằng các bạn không chỉ cạnh tranh với mỗi du học sinh Việt Nam tại nước ngoài, mà còn cạnh tranh với du học sinh đến từ các quốc gia khác vốn đông hơn rất nhiều và ngay cả với người dân bản địa vốn có nhiều ưu thế hơn. Một người đam mê, họ rất có thể sẽ dành thêm thời gian lê la trong thư viện hay trên các diễn đàn để đào sâu hơn các kiến thức bên ngoài những bài giảng trên lớp. Nhờ đó, kiến thức của họ rõ ràng sẽ outstanding so với những bạn học gạo để lấy điểm năm, cố lết ra trường?

Phù hợp ở đây có thể hiểu là phù hợp với thị trường lao động của quốc gia bạn sẽ đến du học. Có những ngành ở Việt Nam rất cần nhân lực và thu nhập vô cùng hấp dẫn, nhưng cũng nhóm ngành đó lại rất khó xin được việc và thu nhập tốt tại một đất nước khác. Thêm vào đó, nhu cầu thị trường lao động thường thay đổi theo thời gian, có thể ngành đó đang khát nhân lực tại thời điểm bạn quyết định đi du học, nhưng đến khi bạn ra trường thì nhu cầu đó đã bị lấp đầy và không còn cần thêm nữa. Vì thế, yếu tố phía trên vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Khi tiếp nhận những câu hỏi trên cũng như bất cứ câu hỏi nào khác liên quan đến ngành nghề khi đi du học, mình thường tách riêng phụ huynh và học sinh ra để trao đổi. Học sinh Việt Nam nói chung thường bị tác động tâm lý, áp lực khi có phụ huynh ngồi cạnh. Nguyên nhân có thể do ba mẹ luôn trong vai trò là người đại diện phát ngôn hay decision maker cho mọi vấn đề lớn nhỏ của con cái. Điều này dẫn đến việc các bạn không dám nói thật tâm tư nguyện vọng của mình vì sợ phật ý bề trên. Nhiều bạn mặt rõ ràng không hề muốn theo ngành ba mẹ ưng, nhưng cũng phải gật đầu miễn cưỡng đồng ý.

Tư duy “nó còn nhỏ nên chẳng biết học cái gì hoặc nó còn nhỏ biết gì mà quyết” là một lối suy nghĩ vô cùng tai hại. Cái hại thứ nhất là cho số tiền bỏ ra của những nhà đâu tư thiên thần “bố mẹ”. Mình đã chứng kiến không ít các trường hợp sang đến Canada không chịu đi học, nằm ở nhà chơi game hay đi tha thẩn các shopping malls cho qua ngày hết tháng vì học ngành bạn không có khả năng nên bài vở theo không kịp, nợ môn, tương lai mông lung như một trò đùa. Nhiều ba mẹ cực chẳng đã phải rứt ruột bay sang tận nơi hộ tống những đứa con vàng ngọc vể Việt Nam chứ không thì tiền cứ đóng mà chả thấy chữ nghĩa gì.

Cái hại thứ hai là cho chính bạn học sinh. Vốn dĩ xuất phát điểm của bạn ở Việt Nam tốt hơn các bạn bè đồng trang lứa rất nhiều, tài chính, sức học và năng lực ngoại ngữ đều tốt. Việc đi du học đúng lý ra là bệ phóng để tài năng của bạn được kích hoạt và phát triển. Nhưng chỉ vì không được hướng nghiệp và chọn ngành đúng, dẫn đến việc bạn giống như “con cá phải học leo cây”. Không những kiến thức có được sau bao năm đánh đổi nơi xứ người không bằng một bạn học tại Việt Nam, mà ngay cả sự tự tin vào năng lực bản thân ngày nào cũng biến thành sự tự ti.
Tuy nhiên, trách ba mẹ thì cũng không đúng vì đa phần các bạn học sinh Việt Nam không biết mình thuộc type người nào và cũng không mấy khi xác định rõ ngành nghề mình sẽ theo đuổi mà thường chỉ là một số đặc điểm nào đó, ví dụ: em thích giao tiếp, em cũng học được môn toán, em thích đi phượt…

Và để trả lời cho 2 câu hỏi cơ bản:

1. TÔI LÀ AI
2. TÔI PHÙ HỢP NHÓM NGÀNH GÌ?

Mình sẽ đính kèm một số link miễn phí bên dưới để mọi người có thể tự kiểm tra. Lưu ý là kết quả chỉ mang tính chất tham khảo và không thể thay thế cho việc tham vấn các chuyên gia giáo dục và hướng nghiệp các bạn nhé.

Kế đó bạn phải áp vào các yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế gia đình, thị trường lao động nơi bạn muốn làm việc, điều kiện sức khỏe (một số ngành như tiếp viên hàng không chẳng hạn quy định về chiều cao, ngoại hình…) từ đó mới lọc ra được ngành phù hợp nhất.

1. “WHO AM I?” (http://you.visualdna.com/quiz/whoami#/quiz)
2. 16 PERSONALITIES (https://www.16personalities.com/free-personality-test)
3. SEE MY PERSONALITY (http://www.seemypersonality.com/IQ-Test)

– Theo Minh Triết –

Trả lời

Giỏ hàng

Giỏ hàng